Özgürlük Nedir?

Özgürlük Nedir
Özgürlük Nedir
Abone Ol
Paylaş

Bu Yazıyı Paylaş

veya linki kopyala

Kişinin bulunduğu ortamda veya verdiği karar, yaptığı davranışta herhangi bir dış-iç baskıdan bağımsız ve hür olma durumuna özgürlük denir. Öyle ki özgürlük kavramı bulunduğu sosyo kültürel ortam,zaman ve bakış açılarına göre farklılık gösterir. Bireyin özgürüm diyebilmesi için ;

  • Bağlı olmamak; dış faktörlerden etkilenmemiş olması
  • Her türlü dış etkiden bağımsız, hür iradesiyle eylemlerde bulunması ,kararlar verebilmesi
  • İnsanın kendi istencini kullanabilmesi durumudur.

Felsefedeki Belli Yaklaşımlara Göre Özgürlük Kavramı

Belli Bir Ahlak Yasasının Varlığını  Kabul Eden Yaklaşımlara Göre :Özgürlük

  • Determinizm : İnsan eylemlerinde tam anlamıyla özgür değildir. Bireyin içinde bulunduğu şartlar, eylemlerini etkiler ve iradesini tam anlamıyla kullanamaz .
  • İndeterminizm: Determinizmin tam tersi görüştür. Birey özgürdür. İnsan özgürlüğü sınır tanımaz. Hepimiz ahlaki bir davranışta bulunurken, bu davranışı veya tam zıddını yapmakta özgür özgür olduğumuzun farkındalığındayızdır.
  • Oto determinizm: Bu yaklaşımda insan özgürlüğünün sınırlarını kendi çizer. Dış ve iç etkenlerin eylemlerini nasıl etkilemesini istiyorsa öyle hareket eder. Kısacası kendi belirlediği değerlere uyma davranışı göstermesi özgürlüktür. Kendi değerlerini başkalarının değerlerinin \özgürlüğünün başladığı yerde kadar uygulayabilir.
  • Liberteryalizm: Bireyin özgürlüğünü kısıtlayan kuralların olmadığını ,beraberinde insanın özgür olduğunu öne sürer.
  • Fatalizm Her şeyden önce özgürlüğün sınırlarını doğaüstü bir güç tarafından belirlemiştir. Bu belirlenmiştik içinde ,özgürlükten söz edilemez. Diğer adı kaderciliktir.

Ahlak Yasasının Varlığını Kabul Etmeyen Yaklaşımlara Göre: Özgürlük

  • Haz Ahlakı (Hedonizm): Ahlaki eylemlerini belirleyen iradenin amacının haz olduğunu düşünür. Haz alınan eylemlerde insanın özgür olduğunu düşünür.
  • Bencillik ( Egoizm) : Eylemlerin asıl amacının “benliği tatmin etmek “ olduğunu söyler. Özgürlük kavramını ve arayışını insanın “ben sevgisinden “kaynaklandığı görüşündedir.
  • Anarşizm: Bireyin eylemlerindeki her türlü kural ve kısıtlamalara karşı çıkar, olmaması gerektiğini düşünür. Özgürlüğü kurallara karşı çıkma: bir hak arayışıyla bağdaştırır.
  • Nihilizm (Hiççilik): Nihilimizde toplumdaki hiçbir norm, kural ve kısıtlamaların olmadığı kabul edilir. Anarşizmden farklı kurallara karşı çıkmaz, zaten bir kuralığın var olmadığını iddia eder.
  • Varoluşçuluk: Sarter’in öncülüğünde şekillenen bu görüşte “varoluş özden önce gelir” tezi benimsenmiştir. İnsan diğer varlıklardan farklı olarak özünü kendi oluşturması gereken bir organizmadır. Özgürlük insanın kendi seçimleri ile özünü oluşturmasında bir araçtır.(İnsan ne isterse o olur.)

Özgürlük Çeşitleri Nelerdir?

İstenç özgürlüğü : İnsanın isteklerini ve seçimleri sırasında engellenmemesi ,herhangi bir baskı altında olmaması gerekmektedir .Bireyin seçimi bir baskı veya dış etken tarafından şekillendirildiyse istenç özgürlükten söz edilemez veya eksik bir özgürlüğün varlığı gösterdiği görüşüdür. Bu özgürlük türünde “kişisel özgürlük” eyleminin gerçekleşmesinin engellenmemesi gerekir. Bireyin eylemlerinde hür olması koşulu aranır.

Düşünce Özgürlüğü: Birey zihinsel faaliyetlerin de özgür olmalıdır. Düşünsel ürün, dış baskı veya etkenlerin etkisinden bağımsız olarak elde edilmelidir. Haliyle düşünsel ürün, bulunulan  ortamda özgürce ifade de edilebilmelidir. Bu özgürlük çeşidi bağımsız medya, basın özgürlüğü gibi kavramları barındırır.

İnanç/Bilinç Özgürlüğü : İnsanın geleneksel norm ve kurallara (örn:din ve dinsizlik)  bağlılığını kendi belirlemesi, seçiminin getirdiği davranışsal eylemleri hür bir şekilde gerçekleştirebilmesidir.

Eylem özgürlüğü :Birçok özgürlük türünün içinde yer alır. Kişinin davranışlarında baskı veya belli bir otoritenin etkisinin olmaması, istediği gibi davranma hakkıdır.

Bu özgürlüklerin gerçekleşmesi de bazı özgürlüklerin gerçekleşmesine bağlıdır. Bunlar ;

Fiziksel özgürlük: Mekânsal olarak bireyin özgür olması, tutsaklık ,hapis gibi durumda olmaması.

Düşünsel özgürlük :İnsanın akli ve iradi dengesinin mevcut olması, akıl hastası, deli veya psikolojik sorunlarının olmaması.

Ahlaksal özgürlük : Bireyin belli sorumluluk, görev veya ödevinin olması gerekir. Örneğin başbakan devleti yönetmek gibi bir sorumluluğu vardır buna bağlı davranışlarını şekillendirmek zorundadır.

Toplumsal özgürlük: Bireyin bulunduğu toplumun, vatanın herhangi bir işgal, sömürü altında olmamasıdır.

 

Giriş Yap

7gun24.com ayrıcalıklarından yararlanmak için hemen giriş yapın veya hesap oluşturun, üstelik tamamen ücretsiz!

deneme